|
Στην ΑΡΧΙΚΗ
στην ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ
? ΓΛΩΣΣΙΚΕΣ
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ?
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ:
ΜΑΡΙΑ
ΠΑΣΧΑΛΗ
Φιλόλογος
ΑΣΚΗΣΗ
1η
u
Να συμπληρώσετε τα
κενά στις ακόλουθες περιόδους λόγου με
μονολεκτικούς
τύπους, που θα περιέχουν ως
συνθετικό τους τη λέξη εντός παρένθεσης ή
κάποιο
παράγωγό της (κάθε παύλα αντιστοιχεί
σε ένα γράμμα της ζητούμενης λέξης)
:
π.χ.
Ο
διευθυντής της επιχείρησης αποφάσισε να
ιδρύσει ένα _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
(βρέφος) σταθμό, για να
εξυπηρετήσει τις εργαζόμενες μητέρες, που
δεν έχουν
κάποιον να
φροντίσει τα μικρά παιδιά τους.
Απάντηση è
βρεφονηπιακό
Οι καταστηματάρχες της
περιοχής δεν συμφώνησαν με την απόφαση του
νέου
δημάρχου να μετατρέψει
σε _ _ _ _ _ _ _ _ _ (πεζός)
ένα τμήμα της λεωφόρου
και
να απαγορεύσει την κυκλοφορία τροχοφόρων
σε αυτό το σημείο.
Το
σχολείο αποτελεί μια πρώτης τάξεως
ευκαιρία για τα μικρής ηλικίας άτομα να
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ (στρέφομαι)
με συνομηλίκους τους και να δημιουργή-
σουν φιλικές σχέσεις μαζί
τους.
Ο
κυβερνήτης του αντιτορπιλικού αποφάσισε να
οδηγήσει γρήγορα το πλοίο σε
κάποιον απάνεμο όρμο,
επειδή επικρατούσε μεγάλη _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _
(θάλασσα) και κινδύνευαν
να βυθιστούν από τα θεόρατα κύματα.
Οι
εξοργισμένοι διαδηλωτές κινήθηκαν
απειλητικά εναντίον του υπουργού, αλλά οι
_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ (σώμα)
του κατάφεραν να τον φυγαδεύσουν.
Οι
μαθητές όλων των λυκείων της περιοχής
ανταποκρίθηκαν με προθυμία στην
εκστρατεία _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ (αίμα)
του Ερυθρού Σταυρού, για να καλυφθούν οι
ανάγκες μετάγγισης
αίματος κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
ΑΣΚΗΣΗ 2η
u
Να αποδώσετε την κυριολεκτική σημασία των
ακόλουθων ιδιωματισμών, που
χρησιμοποιούνται στη
νεοελληνική γλώσσα:
π.χ.
Δεν
ανέχεται ούτε μύγα στο σπαθί του.
Απάντηση
è
Είναι ιδιαίτερα εύθικτος˙
είναι οξύθυμο άτομο και δεν ανέχεται
την
παραμικρή
προσβολή.
Από το ένα αφτί
μπαίνουν και από το άλλο βγαίνουν.è
Αποφάσισε να πατήσει
πόδι.è
Δεν ξέρει πού πάν’ τα
τέσσερα.è
Είπε
το μάθημα νεράκι.è
Η
καρδιά μου πάει να σπάσει.è
ΑΣΚΗΣΗ
3η
u
Να αντιστοιχίσετε κάθε ορισμό της στήλης
Α με τη σωστή οριζόμενη έννοια της
στήλης Β:
π.χ.
Σ Τ Η Λ Η
Α
Σ Τ Η Λ Η
B
|
1.
αυτός που δεν διαδίδει όσα μυστικά
του
εμπιστεύθηκαν
|
α.
ανέφικτος
|
|
2.
αυτός που έχει αυστηρό
παρουσιαστικό
|
β.
εχέμυθος
|
|
3.
αυτός που δίνει άμεσες και
πνευματώδεις
απαντήσεις
|
γ.
επουσιώδης
|
|
4.
αυτός που δεν μπορεί να
πραγματοποιηθεί
|
δ.
ετοιμόλογος
|
|
5.
αυτός που θεωρείται
δευτερεύουσας σημασίας
|
ε.
βλοσυρός
|
Απάντηση
è
1-β, 2-ε,
3-δ, 4-α, 5-γ
Σ Τ Η Λ Η
Α
Σ Τ Η Λ Η
B
|
1.
άνθρωπος που προσφέρει με τη θέλησή
του τις
υπηρεσίες του σε
συγκεκριμένο σκοπό
|
α.
πωλητής
β.
δασοκόμος
|
|
2.
πρόσωπο που παρακολουθεί κρυφά
κάποιον ή κάτι,
για να συγκεντρώσει
πληροφορίες
|
γ.
μεσίτης
δ.
εθελοντής
|
|
3.
άτομο που επιβλέπει την εφαρμογή της
τάξης και
των κανονισμών σε
αθλητικούς αγώνες
|
ε.
αθλοθέτης
στ.
δασονόμος
|
|
4.
κρατικός υπάλληλος που ασκεί
αστυνομικά
καθήκοντα σε κάποια
δασική περιοχή
|
ζ.
θιασάρχης
η.
γυμνασίαρχος
|
|
5.
πρόσωπο που διαθέτει ευχέρεια λόγου
και ανα-
πτύσσει δημοσίως τις
θέσεις και τα επιχειρήματά του
|
θ.
ανάδοχος
ι.
θεατρώνης
|
|
6.
επαγγελματίας που μεσολαβεί για την
πραγματοποίηση
αγοραπωλησιών ανάμεσα σε δύο
ιδιώτες ή εταιρίες
|
ια.
ρήτορας
ιβ.
υλοτόμος
|
|
7.
άνθρωπος που ασχολείται με τα
απαραίτητα για το
ανέβασμα μιας
θεατρικής παράστασης
|
ιγ.
κατάσκοπος
ιδ.
επιστάτης
|
|
8.
άτομο που φροντίζει για την καλή
λειτουργία ενός
συγκεκριμένου χώρου
|
ιε.
αγορανόμος
|
|
9.
πρόσωπο που δίνει όνομα στο βρέφος
κατά το
μυστήριο της βάπτισής
του
|
|
|
10.
Επαγγελματίας που αναλαμβάνει την κοπή
των
δένδρων ενός δάσους
|
|
Απάντηση è
ΑΣΚΗΣΗ 4η
u
Να εντοπίσετε τη σημασία των ακόλουθων
λέξεων και, στη συνέχεια, να τις
εντάξετε οργανικά σε
περιόδους λόγου, ώστε να εξάγετε ένα σαφές,
λογικό και
λειτουργικό νόημα.
Π.χ.:
ανάλγητος
Απάντηση
è
αυτός που δεν αισθάνεται
πόνο˙
(μτφ.) αυτός που δεν επιδεικνύει
συμπόνια ή
ευαισθησία απέναντι στον πόνο και τα βάσανα
του άλλου.
|
1.
Δυνάστης :………………………………
|
39.
επίλεκτος:………………………………
|
|
2.
επαίρομαι :………………………………
|
40.
πρόκριμα:………………………………
|
|
3.
ανταρσία:.……………………………….
|
41
χειροδικία:………………………………
|
|
4.
κατάκοιτος:………………………………
|
42.
αγύρτης:………………………………..
|
|
5.
ουρανόπεμπτος:………………………..
|
43.
διανθίζω:………………………………..
|
|
6.
διαπόμπευση:…………………………..
|
44.
ανομβρία:……………………………….
|
|
7.
συνεκτικός:………………………………
|
45.
συσσωρεύω:…………………………...
|
|
8.
έξη:……………………………………….
|
46.
φιλευσπλαχνία:………………………...
|
|
9.
διαπραγματεύομαι:……………………..
|
47.
ξεπεσμένος:…………………………….
|
|
10.
βούλευμα:………………………………
|
48.
κακόσημος:……………………………..
|
|
11.
απτός:…………………………………..
|
49.
επιβουλεύομαι:…………………………
|
|
12.
συναφής:……………………………….
|
50.
αιχμηρός:……………………………….
|
|
13.
εξωραϊσμός:…………………………...
|
51.
χρονοτριβώ:……………………………
|
|
14.
παράπτωμα:…………………………...
|
52.
δυσφορία:………………………………
|
|
15.
άβατος:………………………………….
|
53.
ισχυρογνώμων:………………………..
|
|
16.
ορθοέπεια:……………………………...
|
54.
καταξίωση:……………………………..
|
|
17.
καλλονή:………………………………..
|
55.
ευεργεσία:………………………………
|
|
18.
πανωλεθρία:……………………………
|
56.
αδιάλειπτος:……………………………
|
|
19.
χειρωνακτικός:…………………………
|
57.
παραστατικός:…………………………
|
|
20.
επίπτωση:………………………………
|
58.
μακροσκελής:………………………….
|
|
21.
πομπώδης:…………………………….
|
59.
ευέξαπτος:……………………………...
|
|
22.
υπέρβαση:……………………………..
|
60.
φείδομαι:………………………………..
|
|
23.
αψιμαχία:……………………………….
|
61.
χειραφέτηση:…………………………...
|
|
24.
εγχείρημα:………………………………
|
62.
ανίδεος:…………………………………
|
|
25.
δυσχερής:………………………………
|
63.
στασιμότητα:……………………………
|
|
26.
ομήγυρη:………………………………..
|
64.
εκεχειρία:……………………………….
|
|
27.
δυσπραγία:……………………………..
|
65.
προνοητικός:…………………………...
|
|
28.
εξολοθρεύω:……………………………
|
66.
βαναυσότητα:…………………………..
|
|
29.
κομπογιαννίτης:………………………..
|
67.
ψεγάδι:………………………………….
|
|
30.
συνάθροιση:……………………………
|
68.
αναξιόπιστος:………………………….
|
|
31.
απροκάλυπτος:………………………...
|
69.
επώδυνος:……………………………..
|
|
32.
έκπτωτος:………………………………
|
70.
συνετός:………………………………...
|
|
33.
μνημονεύω:…………………………….
|
71.
περιοδεύω:……………………………..
|
|
34.
αισχροκέρδεια:…………………………
|
72.
ακρίτας:…………………………………
|
|
35.
διακεκριμένος:………………………….
|
73.
συνθηκολογώ:………………………….
|
|
36.
εξαθλιωμένος:………………………….
|
74.
χαρμόσυνος:…………………………...
|
|
37.
αυθαιρεσία:……………………………..
|
75.
εφάπτομαι:……………………………..
|
|
38.
υποκινώ:………………………………..
|
76.
εχέμυθος:………………………………
|
|
|
|
ΑΣΚΗΣΗ 5η
u
Να τοποθετήσετε στα κενά κάθε στήλης το
συνώνυμο όρο της λέξης που βρίσκεται
στην απέναντι στήλη. Να
λάβετε υπόψη σας ότι η πρώτη στήλη
περιλαμβάνει
όρους του καθημερινού
λεξιλογίου, ενώ η δεύτερη περιλαμβάνουν
όρους που
αρμόζουν σε ένα λόγιο
ύφος ή ανήκουν σε μια ειδική επιστημονική
γλώσσα.
Π.χ.
1.
………….. έρεισμα
2.
ξεκρέμαστος …………….
Απάντηση
è
1)
στήριγμα 2)
μετέωρος
|
1)
διάβασμα
|
…………………….
|
37)
δόκανο
|
……………………
|
|
2)
……………….
|
οσμή
|
38)
………………..
|
ενοικιαστής
|
|
3)
χωράφι
|
…………………….
|
39)
σακάτης
|
……………………
|
|
4)
………………….
|
φιάλη
|
40)
……………….
|
οροσειρά
|
|
5)
ντύσιμο
|
…………………..
|
41)
χωρατό
|
……………………
|
|
6)
…………………
|
εύρος
|
42)
……………….
|
κατοικία
|
|
7)
παπούτσια
|
…………………….
|
43)
λαβωμένος
|
…………………..
|
|
8)
………………
|
αναχωρώ
|
44)
………………..
|
υπόλειμμα
|
|
9)
μάτι
|
…………………….
|
45)
αστροπελέκι
|
…………………..
|
|
10)
…………………
|
εξέρχομαι
|
46)
………………..
|
βλεφαρίδα
|
|
11)
λουλούδι
|
……………………..
|
47)
ζαρζαβατικά
|
…………………….
|
|
12)
…………………
|
λοιμώδης
|
48)
……………….
|
αναπαύομαι
|
|
13)
φούρναρης
|
……………………
|
49)
θωριά
|
……………………
|
|
14)
…………………
|
κάδος
|
50)
……………….
|
άφιξη
|
|
15)
φαφλατάς
|
……………………
|
51)
μανταλώνω
|
……………………
|
|
16)
………………..
|
ευπρόσδεκτος
|
52)
………………..
|
θυγατέρα
|
|
17)
μουσαφίρης
|
……………………
|
53)
κουφάρι
|
……………………
|
|
18)
……………….
|
γρόνθος
|
54)
……………….
|
παντοπώλης
|
|
19)
ψηλομύτης
|
……………………
|
55)
μπροστάρης
|
…………………..
|
|
20)
………………..
|
απορριμματοφόρο
|
56)
………………
|
έγγαμος
|
|
21)
ξεχαρβαλώνω
|
…………………….
|
57)
σκούζω
|
……………………
|
|
22)
…………………
|
ανέφελος
|
58)
……………….
|
οπωροπωλείο
|
|
23)
ψάρεμα
|
……………………..
|
59)
πούλημα
|
………………….
|
|
24)
………………..
|
αναρριχώμαι
|
60)
……………….
|
εύσωμος
|
|
25)
ζερβοχέρης
|
…………………...
|
61)
κουλός
|
……………………
|
|
26)
……………….
|
ενταφιάζω
|
62)
………………..
|
δηλητήριο
|
|
27)
ξετσίπωτος
|
…………………..
|
63)
μπογιατζής
|
……………………
|
|
28)
……………….
|
υπαίτιος
|
64)
………………..
|
ρύπος
|
|
29)
νιόπαντροι
|
……………………
|
65)
πέσιμο
|
…………………….
|
|
30)
………………..
|
επιμήκης
|
66)
………………..
|
επιλογή
|
|
31)
σουλούπι
|
…………………….
|
67)
παλιατζής
|
…………………..
|
|
32)
………………..
|
εισέρχομαι
|
68)
………………..
|
παίγνιο
|
|
33)
σκουντουφλώ
|
……………………
|
69)
μπουμπουνητό
|
……………………
|
|
34)
………………..
|
άλμα
|
70)
………………
|
ιερωμένος
|
|
35)
σαΐτα
|
……………………
|
71)
λασκάρω
|
…………………..
|
|
36)
…………………
|
τεμαχίζω
|
72)
………………..
|
υπηρέτρια
|
ΑΣΚΗΣΗ 6η
u
Να παραθέσετε μονολεκτικούς αντώνυμους
τύπους στις ακόλουθες λέξεις:
Π.χ.:
1. αισιόδοξος,
2. εργατικός
Απάντηση
è
1.
απαισιόδοξος, 2.
τεμπέλης – οκνηρός – φυγόπονος
|
1.
επιτυχημένος - …………………………
|
36.
αξιαγάπητος
- …………………………
|
|
2.
αυστηρός - ……………………………..
|
37.
λιτός -
…………………………………
|
|
3.
δημόσιος - ……………………………...
|
38.
καταρτισμένος - ……………………….
|
|
4.
πρακτικός - ……………………………..
|
39.
ειδικευμένος - ………………………….
|
|
5.
χρήσιμος - ……………………………...
|
40.
τραγικός -
……………………………...
|
|
6.
υγρασία - ……………………………….
|
41.
γευστικός -
…………………………….
|
|
7.
οικειότητα - …………………………….
|
42.
υπάκουος -
……………………………
|
|
8.
κοινωνικός - ……………………………
|
43.
διαπρεπής -
…………………………...
|
|
9.
κοινός - …………………………………
|
44.
αθάνατος -
……………………………
|
|
10.
πρωτεύουσα -
………………………..
|
45.
αδιάθετος -
……………………………
|
|
11.
εθελοντική -
…………………………..
|
46.
ακμή -
………………………………….
|
|
12.
κοπιαστικός
- ………………………….
|
47.
καλημερίζω -
………………………….
|
|
13.
τακτικός -
………………………………
|
48.
ανάγωγος -
…………………………….
|
|
14.
μόνιμος -
………………………………
|
49.
αποδοκιμασία - ……………………….
|
|
15.
ταλαντούχος
- …………………………
|
50.
υπομονή -
……………………………..
|
|
16.
απογοητευμένος - …………………….
|
51.
αδέξιος -
……………………………….
|
|
17.
φυσικός -
………………………………
|
52.
εργασία -
………………………………
|
|
18.
αντίπαλος -
……………………………
|
53.
πωλητής -
……………………………..
|
|
19.
ασθενής -
………………………………
|
54.
επιπόλαιος -
…………………………..
|
|
20.
επαγγελματική - ……………………….
|
55.
συμπάθεια -
…………………………...
|
|
21.
επικίνδυνος
- ………………………...
|
56.
θετικός -
………………………………..
|
|
22.
προγραμματισμένη - …………………
|
57.
ομόνοια -
………………………………
|
|
23.
αειθαλές -
……………………………...
|
58.
οικοδόμηση -
………………………….
|
|
24.
γίγαντας -
………………………………
|
59.
αραιός -
………………………………..
|
|
25.
λάμπω -
……………………………….
|
60.
κρυφός -
……………………………….
|
|
26.
ενδιαφέρον -
…………………………..
|
61.
απορώ -
………………………………..
|
|
27.
ευχάριστος -
…………………………..
|
62.
ποίημα -
………………………………..
|
|
28.
ταχύς -
…………………………………
|
63.
διάσημος -
……………………………..
|
|
29.
ειλικρινής -
……………………………..
|
64.
ανωμαλία -
…………………………….
|
|
30.
συνεχίζω -
……………………………..
|
65.
έντιμος -
………………………………..
|
|
31.
άγονο -
…………………………………
|
66.
υπερσιτισμός - ………………………..
|
|
32.
γοητευτικός
- …………………………..
|
67.
μελωδικός -
……………………………
|
|
33.
θορυβώδης -
…………………………..
|
68.
υγιεινός -
……………………………….
|
|
34.
αναπάντεχος
- ………………………...
|
69.
δουλεία -
……………………………….
|
|
35.
κληρονομώ -
…………………………..
|
70.
γνωρίζω -
……………………………...
|
|